Przewodniki / Eksport kawy i herbaty do UK · Aktualizacja: 30 września 2026

Eksport kawy i herbaty z Polski do UK: kod, pochodzenie, VAT

Kawa palona w Polsce z ziaren z Brazylii czy herbata przepakowana w Krakowie to nie to samo co towar pochodzenia UE. Wyjaśniamy kody, pochodzenie, kontrole, VAT i etykiety na podstawie źródeł gov.uk.

Ten przewodnik jest też dostępny po angielsku.

Palarnie kawy, hurtownie herbaty i sklepy z Polski coraz częściej sprzedają do odbiorców w Wielkiej Brytanii. Po Brexicie każda taka dostawa to eksport z UE i import do UK: potrzebne jest zgłoszenie celne po obu stronach, poprawny kod towaru, udokumentowane pochodzenie i etykieta zgodna z brytyjskimi zasadami. Ten przewodnik omawia pięć kwestii, które najczęściej sprawiają problem przy kawie i herbacie.

Kod towaru: rozdział 09 taryfy UK

Kawa i herbata znajdują się w rozdziale 09 brytyjskiej taryfy celnej (UK Trade Tariff). Pozycja 0901 obejmuje kawę, także paloną lub bezkofeinową, łuski i łupiny kawy oraz substytuty kawy zawierające kawę. Pozycja 0902 obejmuje herbatę, także aromatyzowaną.

Zwróć uwagę na dwie rzeczy. Po pierwsze, przy herbacie liczy się wielkość opakowania bezpośredniego: ta sama herbata czarna ma inny kod w paczkach do 3 kg, a inny w workach hurtowych. Po drugie, kawa palona i niepalona to osobne podpozycje, więc palarnia sprzedająca zarówno ziarno zielone, jak i palone powinna rozpisać je na fakturze w osobnych pozycjach. Mieszanki, kawy rozpuszczalne czy herbatki ziołowe mogą trafiać do innych rozdziałów, dlatego każdy produkt sprawdź osobno. Metodę opisujemy w przewodniku jak ustalić kod towaru HS i CN.

Pochodzenie: kawa palona w Polsce z ziaren spoza UE

Zerowe cło w ramach umowy handlowej UE–UK (TCA) przysługuje tylko towarom, które mają preferencyjne pochodzenie. Kawa i herbata praktycznie nigdy nie rosną w Europie, więc surowiec prawie zawsze pochodzi spoza UE. Kluczowe pytanie brzmi: czy palenie w Polsce nadaje kawie pochodzenie unijne?

Brytyjskie narzędzie do reguł pochodzenia w UK Trade Tariff podaje dla pozycji 0901–0910 w ramach TCA regułę szczegółową: „Production from non-originating materials of any heading”, czyli wytworzenie z materiałów niepochodzących z dowolnej pozycji. Sama reguła szczegółowa to jednak nie wszystko. Umowa zawiera też listę operacji niewystarczających do nadania pochodzenia, a eksporter składający oświadczenie o pochodzeniu musi umieć wykazać, że proces w Polsce spełnia wszystkie warunki. Przed zadeklarowaniem pochodzenia UE przejdź całą ścieżkę w narzędziu „Check rules of origin” na stronie taryfy UK dla swojego kodu i zachowaj dokumentację produkcji.

Herbata jedynie przepakowana w Polsce z worków do torebek lub puszek to typowa sytuacja, w której warto szczególnie ostrożnie ocenić pochodzenie. Treść i format oświadczenia wyjaśniamy w tekście oświadczenie o pochodzeniu w TCA i numer REX.

Kontrole żywności na granicy brytyjskiej

Kawa i herbata to żywność pochodzenia niezwierzęcego. Brytyjskie kontrole takich towarów z UE opierają się na modelu Border Target Operating Model (BTOM). Osobną grupą jest żywność i pasza pochodzenia niezwierzęcego wysokiego ryzyka (HRFNAO): gov.uk wyjaśnia, że obejmuje ona produkty o znanym lub nowym ryzyku dla zdrowia publicznego i nie jest objęta kategoryzacją BTOM na wysokie, średnie i niskie ryzyko.

• Sprawdź na gov.uk, czy Twój produkt (kod i kraj pochodzenia surowca) znajduje się na liście HRFNAO.
• Jeśli tak, stosuj procedury dla HRFNAO opisane w wytycznych rządu UK, w tym wymagania powiadomienia w systemie IPAFFS.
• Ustal z importerem w UK, kto odpowiada za ewentualne powiadomienia i kto jest importerem w zgłoszeniu.

Nie zakładaj z góry, że kawa czy herbata „nigdy nie podlega kontrolom”. Status zależy od konkretnego produktu i listy obowiązującej w dniu wysyłki. Więcej o sprzedaży polskich produktów spożywczych do brytyjskich sklepów znajdziesz w przewodniku polska żywność do sklepów w UK, a szerszy kontekst regionalny opisuje praktyczny poradnik eksportu żywności z Polski do UK.

VAT w UK na kawę i herbatę

Po stronie brytyjskiej importer rozlicza brytyjski VAT importowy według stawki właściwej dla towaru.

Według noty HMRC VAT Notice 701/14 (Food products and VAT) kawa i substytuty kawy oraz ich preparaty i ekstrakty, a także herbata, mate, herbatki ziołowe i podobne produkty oraz ich preparaty i ekstrakty są objęte stawką zerową. Ta sama nota zaznacza jednak, że wszystkie napoje gorące oraz napoje podawane do spożycia na miejscu są opodatkowane stawką podstawową (w UK to 20%). Dla palarni oznacza to, że ziarno czy mielona kawa sprzedawane jako towar mieszczą się w stawce zerowej, ale kawiarnia w UK sprzedająca z nich napój stosuje już stawkę podstawową.

Etykiety zgodne z wymaganiami w Wielkiej Brytanii

Opakowana kawa i herbata sprzedawana konsumentom w Wielkiej Brytanii musi mieć etykietę zgodną z brytyjskimi zasadami informowania o żywności. Gov.uk wymienia m.in.:

• nazwę środka spożywczego,
• wykaz składników z wyróżnionymi alergenami (istotne przy herbatach aromatyzowanych i mieszankach),
• ilość netto,
• datę minimalnej trwałości („best before”) lub termin przydatności („use by”),
• nazwę i adres podmiotu odpowiedzialnego za żywność,
• kraj pochodzenia, jeśli jego brak mógłby wprowadzać w błąd,
• szczególne warunki przechowywania, jeśli są potrzebne.

Obowiązkowe informacje muszą być trwałe i czytelne, z minimalną wysokością liter określoną w wytycznych. Dobra wiadomość dla branży: ostrzeżenie o wysokiej zawartości kofeiny, wymagane dla napojów zawierających ponad 150 mg kofeiny na litr, według gov.uk nie dotyczy napojów herbacianych i kawowych, jeśli słowo „tea” lub „coffee” jest w nazwie produktu.

Lista kontrolna przed pierwszą wysyłką

• Numer EORI po stronie polskiej i numer EORI importera w UK.
• Osobny 10-cyfrowy kod towaru dla każdego produktu (palona, niepalona, herbata do 3 kg i powyżej).
• Analiza pochodzenia w narzędziu rules of origin i dokumentacja procesu palenia lub przetwarzania.
• Oświadczenie o pochodzeniu na fakturze tylko wtedy, gdy pochodzenie jest udowodnione.
• Sprawdzenie listy HRFNAO i ustalenie odpowiedzialności za IPAFFS.
• Etykiety zgodne z wymaganiami GB i uzgodnione z odbiorcą.
• Ustalenie z importerem, kto rozlicza VAT importowy i cło (Incoterms).

Powiązane przewodniki

• Eksport mebli z Polski do UK: wywóz, cło, VAT i palety

• Suplementy diety z UK do Polski: GIS, cło i VAT

• Import z UK do Polski dla firm — procedura krok po kroku

Źródła

• Heading 0901 – Coffee (UK Trade Tariff, GOV.UK)
• Heading 0902 – Tea (UK Trade Tariff, GOV.UK)
• Food products and VAT (VAT Notice 701/14) (GOV.UK)
• Import high risk food and feed of non-animal origin from the EU to Great Britain (GOV.UK)
• Food labelling: giving food information to consumers (GOV.UK)

Informacje ogólne, nie porada prawna, podatkowa ani celna. Przepisy się zmieniają — przed wysyłką sprawdź aktualne wymagania w źródłach urzędowych lub u agencji celnej.