Przewodniki / Brak IE599 · Aktualizacja: 30 września 2026

Brak IE599 przy eksporcie do UK: co zrobić, żeby zachować 0% VAT

Towar dojechał do klienta w Wielkiej Brytanii, a potwierdzenia wywozu IE599 nadal nie ma. Wyjaśniamy, skąd się bierze ten problem, jak działa procedura poszukiwawcza w AES i jakie terminy na udokumentowanie wywozu daje ustawa o VAT.

Czym jest komunikat IE599

Gdy polska firma sprzedaje towar do Wielkiej Brytanii, towar opuszcza obszar celny Unii Europejskiej, a sprzedaż jest dla celów VAT eksportem towarów. Zgłoszenie wywozowe trafia do systemu AES (Automated Export System). Urząd, w którym zgłoszono towar do wywozu, to urząd wywozu. Urząd na granicy UE, przez który towar faktycznie wyjeżdża (na przykład port, z którego odpływa ciężarówka lub kontener), to urząd wyprowadzenia.

Kiedy urząd wyprowadzenia potwierdzi, że towar wyjechał, a system zamknie operację, urząd wywozu wysyła eksporterowi lub zgłaszającemu komunikat IE599. To elektroniczne potwierdzenie wywozu towaru poza UE. W praktyce polskich firm to właśnie ten komunikat jest podstawowym dowodem, na którym opiera się stawka 0% VAT w eksporcie.

Dlaczego IE599 jest tak ważny dla VAT

Ustawa o podatku od towarów i usług (art. 41 ust. 6) pozwala zastosować stawkę 0% w eksporcie towarów, pod warunkiem że przed upływem terminu do złożenia deklaracji za dany okres rozliczeniowy podatnik otrzymał dokument potwierdzający wywóz towaru poza terytorium UE. Art. 41 ust. 6a wymienia takie dokumenty „w szczególności”. Są to:

dokument elektroniczny otrzymany z systemu obsługującego zgłoszenia wywozowe albo wydruk tego dokumentu potwierdzony przez organ celny;
dokument elektroniczny pochodzący z tego systemu, ale otrzymany poza nim, jeżeli zapewniona jest jego autentyczność;
papierowe zgłoszenie wywozowe złożone poza systemem albo jego kopia potwierdzona przez organ celny.

Sformułowanie „w szczególności” oznacza, że lista nie jest zamknięta. Mimo to bez IE599 łatwo stracić prawo do stawki 0% w terminie, więc warto działać szybko.

Terminy w ustawie o VAT, gdy potwierdzenie nie przyszło

Ustawa daje kilka rozwiązań na wypadek opóźnienia:

Przesunięcie o jeden okres (art. 41 ust. 7). Jeśli dokument nie dotarł przed terminem deklaracji za okres dostawy, nie wykazujesz tej dostawy w ewidencji za ten okres, tylko w okresie następnym, ze stawką 0%. Warunek: dokument musi dotrzeć przed terminem złożenia deklaracji za ten następny okres.
Warunek dokumentu celnego (art. 41 ust. 8). Przesunięcie z ust. 7 działa tylko wtedy, gdy masz dokument celny potwierdzający objęcie towaru procedurą wywozu.
Stawka krajowa, gdy dokumentu nadal brak. Jeśli dokument nie dotrze także w drugim terminie, ust. 7 każe zastosować stawkę właściwą dla dostawy tego towaru w kraju.
Późniejsza korekta (art. 41 ust. 9). Jeśli dokument potwierdzający wywóz przyjdzie później, możesz skorygować podatek należny w rozliczeniu za okres, w którym ten dokument otrzymałeś.

Osobne zasady obowiązują w eksporcie pośrednim, czyli gdy towar wywozi nabywca z siedzibą poza Polską lub gdy wywóz odbywa się na jego rzecz (art. 41 ust. 11). Wtedy z dokumentu musi wynikać, że towar sprzedany jest tym samym towarem, który wywieziono. Osobne reguły dotyczą też zaliczek otrzymanych przed wywozem (art. 41 ust. 9a i 9b).

Dlaczego komunikat IE599 nie przychodzi

Najczęściej operacja wywozowa w AES pozostaje niezamknięta. Urząd wywozu nie dostał od urzędu wyprowadzenia informacji, że towar opuścił UE. Przy wywozie do UK zdarza się to na przykład wtedy, gdy:

towar wyjechał przez inny port lub inne przejście niż zadeklarowane w zgłoszeniu,
przewoźnik nie przedstawił towaru ani numeru MRN w urzędzie wyprowadzenia,
dane w zgłoszeniu nie pozwalają połączyć przesyłki z faktycznym wyjazdem.

Sam status operacji sprawdzisz według wskazówek z przewodnika jak sprawdzić status odprawy celnej. Numer MRN i dane zgłoszenia znajdziesz w dokumentach opisanych w przewodniku o zgłoszeniu celnym SAD.

Procedura poszukiwawcza w AES

Instrukcja AES dla użytkowników zewnętrznych, opublikowana na podatki.gov.pl, opisuje, co się dzieje, gdy system nie ma informacji o wyprowadzeniu towaru. Organ celny prowadzi wtedy postępowanie na podstawie art. 335 rozporządzenia wykonawczego do unijnego kodeksu celnego:

System wysyła do zgłaszającego zapytanie o niezakończoną operację wywozową (komunikat IE582). Zgłaszający pyta w nim o miejsce i datę wyprowadzenia towaru.
Zgłaszający odpowiada komunikatem IE583. Instrukcja wymaga odpowiedzi niezwłocznie. IE583 można też wysłać z własnej inicjatywy, zanim przyjdzie IE582. Jeśli zgłaszający nie obsługuje tych komunikatów w swoim oprogramowaniu, odpowiada pisemnie.
Urząd wywozu może zwrócić się do urzędu wyprowadzenia o potwierdzenie wyprowadzenia towaru.

Zgodnie z instrukcją brak odpowiedzi sam w sobie nie jest podstawą do unieważnienia zgłoszenia.

Dowody alternatywne

Jeśli eksporter przedstawi w urzędzie wywozu dowody alternatywne, a urząd uzna je za wiarygodne, urząd sam potwierdza wyprowadzenie w systemie i ręcznie generuje komunikat IE599. Instrukcja AES podaje, że dowodem alternatywnym może być wszystko, co pomaga wyjaśnić sprawę i nie jest sprzeczne z prawem. Przykłady z instrukcji:

CMR potwierdzony przez odbiorcę towaru w kraju trzecim,
zgłoszenie celne towaru do procedury celnej w kraju trzecim, czyli w przypadku UK brytyjskie zgłoszenie importowe,
dokumenty z systemów portowych potwierdzające wyprowadzenie (na przykład manifest),
potwierdzenie dostawy podpisane przez odbiorcę spoza UE, faktura, dowód zapłaty,
dokument podpisany przez przedsiębiorcę, który wyprowadził towar poza UE, na przykład przewoźnika.

Urząd ocenia wszystkie dokumenty razem. Jeśli ma wątpliwości, prosi o kilka dokumentów wystawionych przez różne podmioty. Dlatego sam CMR zwykle przekonuje słabiej niż CMR razem z brytyjskim zgłoszeniem importowym i dowodem zapłaty.

Termin 150 dni. Według instrukcji AES urząd wywozu może unieważnić zgłoszenie, jeśli w ciągu 150 dni od zwolnienia towaru do wywozu nie dostał informacji o wyprowadzeniu ani dowodów alternatywnych. Instrukcja zaznacza, że dowody złożone po 150 dniach też muszą zostać ocenione, a samo spóźnienie nie jest powodem ich odrzucenia. Nie czekaj jednak do końca tego okresu. Terminy VAT z art. 41 ustawy biegną niezależnie i zwykle są krótsze.

Co zrobić krok po kroku

Sprawdź w AES lub u swojej agencji status operacji według numeru MRN.
Ustal z przewoźnikiem, którędy i kiedy towar faktycznie wyjechał z UE.
Zbierz dokumenty: CMR podpisany przez odbiorcę w UK, brytyjskie zgłoszenie importowe, dokumenty promowe lub portowe, fakturę i dowód zapłaty.
Złóż je w urzędzie wywozu z prośbą o potwierdzenie wyprowadzenia, a jeśli przyszedł IE582, odpowiedz komunikatem IE583.
Uzgodnij z księgowością, w którym okresie wykazać dostawę (art. 41 ust. 7) albo zrobić korektę (art. 41 ust. 9).

Praktyczny opis tego, co robić, gdy nie przyszedł komunikat IE599, przy wywozie do Wielkiej Brytanii przygotowała też agencja Easy Clearance.

Powiązane przewodniki

Potrzebujesz pomocy z wywozem do UK?

Easy Clearance to agencja celna UK–UE. Obsługuje zgłoszenia importowe i eksportowe, tranzyt T1/T2 oraz przeprowadzki UK–Polska.

Brak IE599: co robić

Źródła

Informacje ogólne, nie porada prawna, podatkowa ani celna. Przepisy się zmieniają — przed wysyłką sprawdź aktualne wymagania w źródłach urzędowych lub u agencji celnej.