Przewodniki / Powiadomienie IPAFFS · Aktualizacja: 30 września 2026

Powiadomienie IPAFFS: eksport żywności i roślin z Polski do UK

Wysyłasz do Wielkiej Brytanii żywność, rośliny lub produkty pochodzenia zwierzęcego? Brytyjski odbiorca musi zgłosić je w IPAFFS przed przyjazdem, a Ty musisz dostarczyć mu właściwe świadectwa z Polski.

Ten przewodnik jest też dostępny po angielsku.

Czym jest IPAFFS i dlaczego dotyczy polskiego eksportera

IPAFFS (Import of Products, Animals, Food and Feed System) to brytyjski system, w którym zgłasza się z wyprzedzeniem przywóz do Wielkiej Brytanii towarów objętych kontrolami sanitarnymi i fitosanitarnymi. Zgłoszenie w IPAFFS nazywa się też CHED (common health entry document). Formalnie to strona brytyjska odpowiada za powiadomienie, ale w praktyce polski dostawca żywności, roślin czy produktów pochodzenia zwierzęcego musi przygotować dokumenty, bez których brytyjski odbiorca nie złoży poprawnego zgłoszenia. Jeśli papiery z Polski są niekompletne lub przychodzą za późno, towar może utknąć na granicy.

Ten poradnik opisuje, jak ten proces wygląda z perspektywy polskiej firmy wysyłającej towar do Anglii, Szkocji lub Walii. Nie dotyczy Irlandii Północnej, gdzie obowiązują odrębne zasady.

Kto składa powiadomienie

Według GOV.UK z IPAFFS korzystają importerzy i agenci importowi (import agents). Agent rejestruje się w systemie na dane własnej firmy i odpowiada za przesyłkę od momentu wjazdu do Wielkiej Brytanii aż do zakończenia kontroli przez urzędy. Polski eksporter nie składa więc zgłoszenia sam, chyba że działa przez brytyjski podmiot lub agenta. W umowie handlowej warto jasno ustalić, kto po stronie brytyjskiej wypełnia IPAFFS i jakie dane musi dostać od Ciebie.

Jakie towary wymagają zgłoszenia

GOV.UK wymienia następujące grupy towarów, dla których potrzebne jest powiadomienie w IPAFFS:

• żywe zwierzęta i produkty rozrodcze (germinal products),
• produkty pochodzenia zwierzęcego (POAO), np. mięso, nabiał, ryby,
• produkty złożone (composite products), łączące składniki roślinne i zwierzęce,
• produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego (animal by-products),
• żywność i pasze wysokiego ryzyka niepochodzenia zwierzęcego,
• rośliny i produkty roślinne średniego i wysokiego ryzyka.

Wytyczne dla żywności i pasz wysokiego ryzyka zaznaczają, że wymóg obejmuje przywóz zarówno z UE, jak i spoza UE, z wyjątkiem Republiki Irlandii.

Kategorie ryzyka dla towarów z UE

Wielka Brytania przypisuje towarom kategorie ryzyka, od których zależą wymagane dokumenty i kontrole.

Produkty pochodzenia zwierzęcego

GOV.UK podaje, że wszystkie produkty pochodzenia zwierzęcego z UE mają ryzyko niskie albo średnie. Przy imporcie o średnim ryzyku potrzebne jest świadectwo zdrowia (health certificate). Przy niskim ryzyku świadectwo nie jest wymagane, wystarczy dokument handlowy, ale powiadomienie w IPAFFS i tak trzeba złożyć.

Rośliny i produkty roślinne

Dla roślin stosuje się kategorie: wysokie ryzyko, średnie ryzyko A, średnie ryzyko B oraz niskie ryzyko. Kontrole fitosanitarne dotyczą kategorii wysokiej oraz średniej A i B. GOV.UK informuje, że owoce i warzywa średniego ryzyka A i B są obecnie przejściowo traktowane jak towary niskiego ryzyka. Przed każdą wysyłką sprawdź aktualną kategorię konkretnego produktu, bo listy są zmieniane.

Terminy powiadomienia

Dla produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego GOV.UK dodaje, że zgłoszenie można złożyć do 30 dni przed przywozem. Dla produktów pochodzenia zwierzęcego nie znaleźliśmy na GOV.UK skróconego terminu 4 godzin, dlatego przyjmij, że obowiązuje 1 dzień roboczy.

Świadectwa wystawiane w Polsce

Świadectwo zdrowia dla produktów pochodzenia zwierzęcego wystawia właściwy organ w kraju eksportera. GOV.UK pisze wprost, że eksporter z UE musi wystąpić o brytyjskie świadectwo zdrowia (GB health certificate) we własnym kraju, a urzędy korzystają z brytyjskich wzorów świadectw. Dla polskiej firmy oznacza to złożenie wniosku w Polsce, u właściwych służb weterynaryjnych, a nie w Wielkiej Brytanii.

Podobnie jest z roślinami: świadectwo fitosanitarne wydaje organ ochrony roślin kraju, z którego towar jest wysyłany. Według GOV.UK świadectwo musi być datowane w przedziale 13 dni przed lub po dacie wysyłki. Numer świadectwa trafia potem do zgłoszenia w IPAFFS, więc brytyjski partner musi go dostać przed złożeniem powiadomienia.

• ustal kategorię ryzyka każdego produktu w przesyłce,
• sprawdź, czy potrzebne jest świadectwo zdrowia lub fitosanitarne,
• zamów świadectwo w Polsce z wyprzedzeniem, zgodnie z brytyjskim wzorem,
• przekaż odbiorcy lub jego agentowi dane do IPAFFS przed terminem,
• upewnij się, że przewoźnik wjeżdża przez punkt z posterunkiem kontroli granicznej, jeśli towar tego wymaga.

Kontrole w punktach kontroli granicznej

Kontrole sanitarne i fitosanitarne odbywają się w posterunkach kontroli granicznej (border control posts, BCP). GOV.UK zaznacza, że produkty pochodzenia zwierzęcego z UE mogą być kontrolowane na granicy, a jeśli przesyłka zostanie wezwana do kontroli, musi zostać przedstawiona w wyznaczonym BCP. Rośliny wysokiego ryzyka i średniego ryzyka A muszą wjechać przez port lub lotnisko z BCP (z wyjątkiem przejść na zachodnim wybrzeżu), a kontrole fizyczne odbywają się w BCP lub w śródlądowych punktach kontroli. W sprawach produktów zwierzęcych GOV.UK kieruje do władz portowych ds. zdrowia (port health authority) przy danym BCP.

Powiadomienie w IPAFFS to osobny obowiązek od zgłoszenia celnego importowego. Brytyjski importer lub jego agent zwykle musi zadbać o oba. Podstawowe pojęcia, takie jak GVMS i GMR (po angielsku), znajdziesz w słowniku, a przy transporcie przez UE przydaje się nasz poradnik tranzyt T1 UK–Polska krok po kroku.

Najczęstsze przyczyny opóźnień

Problemy przy wysyłkach z Polski zwykle nie wynikają z samego systemu, lecz z komunikacji między stronami. Najczęściej brytyjski odbiorca nie wie, że towar wymaga świadectwa, świadectwo ma datę spoza dopuszczalnego przedziału albo numer świadectwa nie zgadza się z danymi w zgłoszeniu. Zdarza się też, że przewoźnik wybiera przejście bez odpowiedniego posterunku kontroli granicznej. Dlatego przed pierwszą dostawą warto przejść cały proces z partnerem na przykładowej przesyłce i spisać, kto odpowiada za każdy krok.

Gdzie szukać więcej

Szczegóły obsługi systemu po angielsku opisuje nasz przewodnik po powiadomieniach IPAFFS (po angielsku). Jeśli wolisz materiał w języku polskim, zajrzyj też na poradnik o powiadomieniach IPAFFS po polsku. Zawsze porównaj informacje z aktualnymi wytycznymi GOV.UK, bo kategorie ryzyka i zasady kontroli bywają zmieniane.

Powiązane przewodniki

• Eksport miodu z Polski do UK: kategorie ryzyka, IPAFFS i etykiety

• Ryby i owoce morza z Polski do UK: dokumenty i kontrole

• Świadectwo zdrowia EHC: żywność zwierzęca z UK do Polski

Źródła

• Import of products, animals, food and feed system (IPAFFS) (GOV.UK)
• Import animal products for human consumption to Great Britain (GOV.UK)
• Import plants and plant products from the EU to Great Britain (GOV.UK)
• Notifying authorities of high-risk food and feed imports (GOV.UK)

Informacje ogólne, nie porada prawna, podatkowa ani celna. Przepisy się zmieniają — przed wysyłką sprawdź aktualne wymagania w źródłach urzędowych lub u agencji celnej.