Przewodniki / Irlandia Północna i ramy windsorskie · Aktualizacja: 30 września 2026

Handel z Irlandią Północną po ramach windsorskich: co musi wiedzieć polska firma

Irlandia Północna należy do UK, ale w handlu towarami stosuje zasady unijne. Wyjaśniamy, co to oznacza dla wysyłek z Polski do Belfastu i z Wielkiej Brytanii do NI.

Dlaczego Irlandia Północna to osobny przypadek

Irlandia Północna (NI) jest częścią Zjednoczonego Królestwa, ale w handlu towarami działa według odrębnych zasad. Ramy windsorskie (Windsor Framework), które zastąpiły Protokół w sprawie Irlandii Północnej, sprawiają, że NI w odniesieniu do towarów stosuje zasady unijne, pozostając jednocześnie w brytyjskim rynku wewnętrznym. Dla polskiego eksportera oznacza to, że wysyłka do Belfastu wygląda zupełnie inaczej niż wysyłka do Birmingham czy Glasgow.

W praktyce trzeba rozróżnić trzy kierunki: z UE (np. z Polski) do Irlandii Północnej, z Irlandii Północnej do UE oraz z Wielkiej Brytanii (Anglia, Szkocja, Walia – czyli GB) do Irlandii Północnej. Każdy z nich ma inne obowiązki.

Z Polski do Belfastu: bez zgłoszenia importowego

Według wytycznych HMRC przy przemieszczaniu towarów z UE do Irlandii Północnej nie składa się zgłoszeń importowych. Towar z Polski dostarczony bezpośrednio do NI traktuje się więc podobnie jak dostawę wewnątrzunijną, a nie jak eksport do Wielkiej Brytanii.

Ważne jest też to, że w odniesieniu do towarów w Irlandii Północnej nadal obowiązują unijne przepisy o VAT. Firmy handlujące między NI a UE rejestrują się w HMRC jako działające w ramach windsorskich i dodają prefiks „XI” przed brytyjskim numerem VAT we wszystkich dokumentach wymienianych z klientami i dostawcami z UE. Jeśli Twój odbiorca w Belfaście podaje numer VAT z prefiksem XI, to sygnał, że rozliczenie przebiega według zasad unijnych.

Uwaga: to, że towar z UE wjeżdża do NI bez zgłoszenia importowego, nie oznacza, że tak samo jest przy wysyłce do Anglii, Szkocji czy Walii. Tam obowiązuje pełna odprawa importowa w systemie CDS.

Z Irlandii Północnej do UE

HMRC wskazuje, że dla towarów przemieszczanych bezpośrednio z Irlandii Północnej do UE zgłoszenia nie są potrzebne. Mogą jednak nadal obowiązywać uzupełniające deklaracje statystyczne Intrastat. Dla polskiej firmy kupującej towar od dostawcy z NI to istotne ułatwienie w porównaniu z zakupem z Wielkiej Brytanii, gdzie potrzebne jest zgłoszenie importowe po stronie polskiej.

Z Wielkiej Brytanii do Irlandii Północnej: „not at risk” i „at risk”

Najwięcej pytań budzi trasa GB–NI, np. gdy polska firma ma magazyn w Anglii i dostarcza stamtąd towar do klientów w Belfaście. Formalnie jest to ruch wewnątrz UK, ale ponieważ NI stosuje zasady unijne, HMRC dzieli towary na dwie kategorie:

towary „not at risk” – takie, które nie są narażone na dalsze przemieszczenie do UE. Mogą korzystać z uproszczonych procedur i – jeśli są w wolnym obrocie w GB – nie są obciążane cłem. Potocznie mówi się o nich „zielony kanał”;
towary „at risk” – takie, które mogą trafić dalej do UE. Obejmuje je pełna procedura celna i stosuje się do nich unijną stawkę cła. Potocznie to „czerwony kanał”.

Według wytycznych HMRC towar można uznać za „not at risk” m.in. wtedy, gdy przedsiębiorca ma autoryzację UK Internal Market Scheme, a odbiorcami końcowymi są konsumenci w UK. Są też przypadki, w których towar automatycznie jest „at risk”, np. towar z państwa trzeciego, dla którego stawka cła UE przewyższa brytyjską o 3 punkty procentowe lub więcej, albo towar objęty unijnymi środkami ochrony handlu. Dla towarów przetwarzanych w NI obowiązują dodatkowe warunki – jednym z nich jest roczny obrót poniżej 2 mln funtów, inne dotyczą określonych celów, np. sprzedaży żywności, budownictwa czy usług zdrowotnych.

UK Internal Market Scheme (UKIMS) – kto może się zarejestrować

UKIMS to program HMRC, który pozwala deklarować towary wprowadzane do NI jako „not at risk”, jeśli są przeznaczone do sprzedaży lub końcowego użycia przez konsumentów w UK. Warunki według gov.uk:

firma musi mieć siedzibę w UK („established in the UK”) – sam polski podmiot bez brytyjskiej obecności nie spełni tego warunku;
firma z NI potrzebuje stałych zasobów ludzkich i technicznych na miejscu; firma z innej części UK musi mieć w NI przedstawiciela celnego pośredniego (np. Trader Support Service);
dobra historia zgodności celnej i podatkowej z ostatnich 3 lat, brak poważnych przestępstw gospodarczych i wystarczająca kondycja finansowa;
przechowywanie dowodów (faktury, potwierdzenia dostaw, oświadczenia klientów) przez 5 lat.

Przy przemieszczeniach wewnętrznych z UKIMS wystarcza uproszczony zestaw danych („Internal Market Movement Information”) zamiast pełnego zgłoszenia. Wystarczy, by autoryzację UKIMS miała firma wysyłająca albo odbierająca. HMRC udostępnia też bezpłatny Trader Support Service jako wsparcie przy tych formalnościach.

Jak przygotować się do pierwszej wysyłki

Zanim wyślesz pierwszy ładunek, ustal, skąd fizycznie wyjedzie towar: z Polski czy z magazynu w Wielkiej Brytanii. Od tej odpowiedzi zależy, czy w ogóle potrzebne jest zgłoszenie, a jeśli tak – kto je składa i czy odbiorca w NI ma autoryzację UKIMS. Zapytaj kontrahenta o jego numer VAT z prefiksem XI oraz numer EORI i zachowuj dokumenty potwierdzające, gdzie towar ostatecznie trafił.

Numer EORI z prefiksem XI

Numer EORI zaczynający się od XI jest potrzebny przy przemieszczaniu towarów między Irlandią Północną a krajami spoza UE, w tym Wielką Brytanią. Firmy z siedzibą w NI ubiegające się o UKIMS muszą używać EORI z prefiksem XI; firmy z innych części UK mogą podać numer GB lub XI. Więcej o samym numerze EORI znajdziesz w słowniku pojęć (po angielsku).

Co to oznacza w praktyce dla polskiej firmy

Trasa	Co musisz wiedzieć
Polska – Irlandia Północna	Brak zgłoszenia importowego; zasady VAT UE; odbiorca używa numeru VAT z prefiksem XI.
Irlandia Północna – Polska	Brak zgłoszeń; możliwy obowiązek Intrastat.
Wielka Brytania – Irlandia Północna	Podział „not at risk” / „at risk”; uproszczenia tylko z UKIMS; EORI XI dla ruchów NI–GB.

Najczęstszy błąd to traktowanie całego UK jednakowo – np. wysyłanie towaru z Polski przez magazyn w Anglii do Belfastu, gdy bezpośrednia dostawa z UE nie wymagałaby zgłoszenia importowego. Warto też ustalić z kontrahentem, kto odpowiada za formalności, zanim wybierzecie warunki dostawy – pomoże w tym przewodnik o Incoterms DDP, DAP i EXW. Jeśli planujesz regularne dostawy, przeczytaj też o tym, jakie są praktyczne skutki ram windsorskich dla eksporterów.

Powiązane przewodniki

Wysyłasz towar do Irlandii Północnej?

Easy Clearance to agencja celna UK–UE, która obsługuje zgłoszenia importowe i eksportowe, tranzyt T1/T2 oraz przeprowadzki UK–Polska. Sprawdź ich omówienie eksportu do Irlandii Północnej.

Przeczytaj o eksporcie do NI

Źródła

Informacje ogólne, nie porada prawna, podatkowa ani celna. Przepisy się zmieniają — przed wysyłką sprawdź aktualne wymagania w źródłach urzędowych lub u agencji celnej.